Wacław Kazimierz Graba-Łęcki

Działacz niepodległościowy
03.08.1891 23.01.1975 Skarżysku-Kamiennej

Biografia

Wacław Kazimierz Graba-Łęcki, właśc. Wacław Rettinger, ps. Graba-Łęcki, urodził się 3 sierpnia 1891 r. w Skarżysku-Kamiennej i był polskim działaczem niepodległościowym, doktorem wszech nauk lekarskich oraz majorem lekarzem rezerwy Wojska Polskiego.

W młodości uczył się w gimnazjach w Radomiu i Warszawie. W 1905 r. wziął udział w strajku szkolnym i kontynuował naukę w Szkole Handlowej Zgromadzenia Kupców w Warszawie. Od 1912 był członkiem Związku Walki Czynnej i Związku Strzeleckiego.

6 sierpnia 1914 w Oleandrach Krakowskich wstąpił ochotniczo do Pierwszej Kompanii Kadrowej. W oddziale Władysława Beliny-Prażmowskiego pełnił funkcję lekarza; wówczas posługiwał się pseudonimem Graba. 1 listopada 1916 został mianowany chorążym sanitarnym; 19 lipca 1917, po kryzysie przysięgowym, internowany w Beniaminowie.

30 kwietnia 1921 uzyskał dyplom doktora wszech nauk lekarskich na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego. 1 czerwca 1921 służył w 45. pułku piechoty; jego oddział macierzysty była kompania zapasowa sanitarna nr 7. Później został przydzielony do 1. pułku lotniczego w Warszawie. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 36. lokatą w korpusie oficerów sanitarnych, grupa lekarzy. Następnie przeniesiony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr IX w Brześciu na stanowisko referenta higieny. 5 października 1922 został przeniesiony do rezerwy. W 1934, jako oficer rezerwy, pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Nowy Sącz; posiadał przydział do Kadry Zapasowej 5 Szpitala Okręgowego w Krakowie.

W połowie lat dwudziestych wyjechał do Francji na trzymiesięczne studia uzupełniające; dzięki pomocy Marii Skłodowskiej-Curie dokształcał się w Instytucie Radium (fr. Institut du Radium, obecnie Institut Curie), gdzie zapoznał się z metodami leczenia raka macicy. W czasie pobytu na oddziale radioterapii w Szpitalu Tenon w Paryżu zapoznał się także z metodami terapeutycznymi stosowanymi we Francji.

W 1930 został wybrany prezesem Oddziału Nowosądeckiego „Beskid” PTW Krynica-Zdrój; funkcję tę pełnił do 1936. W Krynicy-Zdroju był członkiem Komisji Zdrojowej; w czasie przygotowań Mistrzostw Świata w Hokeju na Lodzie, które odbyły się w 1931 w Krynica-Zdroju, był członkiem komitetu organizacyjnego i otrzymał przydział do Komisji Prasowo-Propagandowej.

W Krynicy-Zdroju pełnił funkcję naczelnego lekarza uzdrowiskowego (do 1935). W 1935 przyjął propozycję prezydenta Warszawy Stefana Starzyńskiego i 1 maja objął stanowisko wiceprezydenta miasta stołecznego.

Uczestniczył w kampanii wrześniowej, ewakuował się do Rumunii, następnie jako lekarz wojskowy pracował w szpitalach Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Po zakończeniu II wojny światowej pozostał na emigracji w Wielkiej Brytanii. Zmarł 23 stycznia 1975 w Polskim Osiedlu w Penrhos w Walii. Jego symboliczny grób znajduje się na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 188, rząd 3, miejsce 6–8).

12 lipca 1927 ożenił się z Jadwigą Stanisławską (1899–1977), lekarzem pediatrą; mieli troje dzieci: Kazimierza (1928–1944), Hannę (1931–1944) i Ludmiłę (ur. 1932). Syn Kazimierz w wieku 16 lat był żołnierzem Armii Krajowej (Obwód IV Ochota); w czasie Powstania Warszawskiego został ranny, w czasie walk pod Pęcicami wzięty do niewoli i tego samego dnia rozstrzelany przez Niemców. Córka Hanna w wieku 13 lat zginęła we wrześniu 1944 podczas gaszenia pożaru kościoła na Saskiej Kępie.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Doktor wszech nauk lekarskich (UJ, 1921)
Kapitan lekarz w korpusie sanitarnym ze starszeństwem od 1919 (zweryfikowany 1922)
Prezes Oddziału Nowosądeckiego Beskid PTW Krynica-Zdrój (1930–1936)
Wiceprezydent Warszawy (1935)
Odznaczony Krzyżem Srebrnym Virtuti Militari (1922) i Krzyżem Niepodległości (1931)

Ciekawostki

Zmieniono nazwisko rodowe Rettinger na Graba-Łęcki 9 marca 1922.
Podczas pobytu w Paryżu zapoznał się z radioterapią w Institut du Radium (obecnie Institut Curie).
Jego symboliczny grób znajduje się na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Udostępnij